Python Dünyasına Hoş Geldiniz...

Python Dersleri

Python Koşul İfadeleri

pythonearth.com Python Eğitim Serisinden herkese merhabalar. Bu yazımızda Python Koşul İfadelerini anlatmaya çalışacağım. Bir önceki dersimizde artık input() fonksiyonuyla etkileşimli kod yazmaya adım attığımızı belirtmiştik.  input() fonksiyonu kullanıcıdan bilgi almamızı sağlıyordu artık bu bilgilerle kullanıcıya kararlar aldırıp  yönlendirme işlemleri yapacağız.

En basit örnekle koşul ifadeleri  herhangi bir sosyal medya hesabımıza girerken kullanıcı adı – parola uyumuyla gösterilebilir. Eğer bilgileri doğru girersek hesabımıza erişim sağlayabiliriz. İstediğimiz üniversite ve bölüme gitmek için üniversite sınavından yeteri kadar puan almamız gerekir. Mesela dersten geçmemiz için vize ve final notumuzun ortalamasının en az 60 olması şartı vardır. Kahve yapmak için önce suyu kaynatmamız gerekir. Hayatımız her zaman koşullar üzerine kuruludur. Uygulamalarımızın belirli koşullara göre gerçekleşmesini istediğimiz zamanlarda bu durumu programlama diline aktarabilmek için “Eğer” yapılarını kullanıyoruz.  Ve aldığımız kararlarla bu durumun gerçekleşmesini sağlıyoruz.

Bazen program içerisinde iki veya daha fazla durumun karşılaştırılması gerekebilir. İşte bu noktada Python koşul ifadeleri devreye girer. Python programlama dilinde 3 adet koşul ifademiz vardır. Bunlar;

  • if
  • elif
  • else 

ve koşul işleçlerini de tekrar hatırlatmakta fayda var.

koşul işleçleri

if Deyimi:  

Türkçe karşılığı “eğer”  anlamındadır. Yani bir koşul belirtiyor. Genel kullanımı şöyledir;

if(koşul):

print(koşul sağlanıyorsa gerçekleşecek işlem)

“Python koşul ifadeleri nde koşuldan sonra ” : ” işareti konulmak zorundadır.”

Örneğin iki adet sayının birbirine eşit olma durumunu karşılaştıralım

if (a==b):

a=15
b=15
if(a==b):
print("a ve b birbirine eşittir.")

Çıktı:

line 4
print(“a ve b birbirine eşittir.”)
^
IndentationError: expected an indented block

şeklinde bir girintileme  hatası alırız. Peki nedir bu girintileme ?

Python Girintileme İşlemleri

Python Koşul İfadeleri

Görselde de görüldüğü gibi bütün satırlar aynı hizada başlamıyor. Bazıları daha içte başlıyor. Bu da o satırın bir üst dosyaya ait olduğunu gösterir.

Örneğin girintileme işlemi C, C++ ve Java dillerinde {} parantezleri ile yapılır. Bu işlem Python’da TAB tuşuna bir kez ya da space tuşuna 4 kez basılmasıyla gerçekleştirilir. Bir önceki örneği şimdi tekrar yapalım;

a=15
b=15
if(a==b):
    print("a ve b birbirine eşittir.")

Çıktı:

a ve b birbirine eşittir.

if deyiminden sonra girintileme yaptığımız için bu defa hata almadık ve kodumuz düzgün çalıştı.

elif Deyimi:

elif deyimi birden fazla koşulun olduğu durumlarda kullanılır. else if’ in kısaltmasıdır. Kullanımı şöyledir;

if(koşul):

işlemler

elif(koşul):

işlemler

elif(koşul):

işlemler

.

.

.

Örneğin kullanıcıdan vize ve final sonuçlarını alıp ortalamayı hesaplayan sonra bu ortalamaya göre bir harf notu veren program yazalım.

"""Harf notu Hesaplama Programı"""
 
vize = int(input("Vize Notu :"))
final = int(input("Final Notu :"))
 
ortalama = (vize*0.4)+ (final*0.6) # vizenin %40 final %60 olarak alındı
 
if (ortalama>=85):
    print("Harf notunuz : AA0")
 
elif(ortalama>=70 and ortalama <85):
    print("Harf notunuz : BA")
 
elif(ortalama>=60 and ortalama <70):
    print("Harf notunuz : BB")
 
elif (ortalama >= 45 and ortalama < 60):
    print("Harf notunuz : CB")
 
elif(ortalama>=0 and ortalama <45):
    print("Harf notunuz : FF")

elif deyiminin kullanılabilmesi için kendinden önce en az bir tane if deyimi olmalıdır.  Yani Python’da koşullu ifadelerde ilk kod satırımız her zaman if deyimi ile başlamalıdır.

else Deyimi:

Dikkat ederseniz if ve elif deyimlerinde olası bütün durumları yazıyorduk ancak bu her program için gerekmeyebilir ve bazen istediğimiz koşul sağlanmıyorsa programı daha fazla uzatmayıp else ile sonlandırırız. else deyimi if ve elif deyimlerindeki koşullar sağlanmadığında devreye girer. else deyimi if  ve elif koşulunu sağlayan durumlar dışında kalan bütün durumları göstermek için kullanılır. Bu yüzden else deyiminde parantez içinde herhangi bir koşul belirtmeyiz. Genel kullanımı şöyledir;

if(koşul):

işlemler

elif(koşul):

işlemler

else:

işlemler

Hemen bir örnek yapalım.

sayi = int(input('Lütfen sayı giriniz: '))

if (sayi > 0):
    if (sayi % 2 ==0):
        print('girilen sayı pozitif çift sayıdır.')
    else:
        print('girilen sayı pozitif ancak sayı tek.')
else:
    print('girilen sayı negatif sayı.')

Gördüğünüz gibi bu örnekte iç içe if yapısını da kullandık. Girintileme işlemiyle yazdığımız için kodlar birbirine karışmadan çalışıyor.

else seçeneğinde koşul belirtmedik sadece yapılacak işlemi yazdık.

Eğer programımızda else koşulunu kullanacaksak öncesinde mutlaka if koşuluna yer vermeliyiz. Birden fazla koşul durumu varsa devreye elif deyimini sokarız ve en son sonunda da else kullanırız.

Yani iki tür iskeletimiz olabilir;

if(koşul1):                                                                                             if (koşul1):

    sonuç1                                                                                                    sonuç1

elif(koşul2):                                                                                        else:

    sonuç2                                                                                                sonuç2

else:                                                                                                         

    sonuç3                                                                                                   

Şimdi üç koşul durumunu da öğrendiğimize göre python koşul örnekleri yapabiliriz.

isim = input('isminiz: ')
yas = int(input('yaşınız: '))
egitim = input('eğitim: ')

if (yas>=18):
    if (egitim=='lise' or egitim=='üniversite'):
        print(f'{isim} ehliyet alabilirsin.')
    else:
        print(f'{isim} ehliyet alamazsın eğitim durumun yetersiz.')
else:
    print(f'{isim} ehliyet alamazsın yaşın tutmuyor.')
a = int(input("Kilonuzu giriniz: "))
if a < 70:
    print(" Kilonuz Normal")
elif a < 90:
    print("Biraz Kilolu")
elif a < 100:
    print("Asiri Kilolu")
else:
    print("Çok fazla kilolu")

Vücut kitle indeksimizi hesaplayan bir program yazalım;

kilo= float(input("Lütfen kilonuzu giriniz(kg): "))
boy= float(input("Lütfen boyunuzu giriniz(cm): "))

# vkit = kg/m^2
vkit= kilo / ((boy/100) * (boy/100))

print ("Vücut Kitle İndeksiniz: ", vkit)

print ("Mevcut Durumunuz: ")
if (vkit<=18.5):
    print ("Düşük Kilolu")
elif (vkit<=24.9):
    print ("Normal Kilolu")
elif (vkit<=29.9):
    print ("Fazla Kilolu")
elif (vkit<=39.9):
    print ("Obez")
else:
    print ("Aşırı Obez")

Çıktı:

Lütfen kilonuzu giriniz(kg): 54
Lütfen boyunuzu giriniz(cm): 160
Vücut Kitle İndeksiniz:  21.093749999999996
Mevcut Durumunuz: 
    Normal Kilolu

Daha fazla örnek için.

Bu dersimizde Python Koşul İfadeleri  ni öğrendik. Sorularınızı yorum kısmında belirtebilirsiniz aynı zamanda eksik veya yanlış yerler için iletişime geçiniz.

Bir sonraki yazımız Python Döngüler olacak, görüşmek üzere. Hoşçakalın. 😊

 

 

 

Leave a Reply